Trends in Hybride Werken

Trendwatcher Adjiedj Bakas gaat vanaf dit najaar op tournee met deze gloednieuwe standaard-lezing, die te boeken is in versies van  30, 45 of 60 minuten.

Hij geeft in deze lezing, die gebaseerd is op zijn gelijknamige boek, zijn alomvattende ‘Grand Vision’ op hybride werken en de portable lifestyle van de Mensheid 4.0

Corona kreeg voor elkaar wat normaliter tachtig jaar polderen had gevergd: we gingen digitaal leren, vergaderen en zelfs flirten. Deze  beweging was al gaande maar kwam door corona in een stroomversnelling. Ook na corona zullen we dat blijven doen. Daarom moeten we ons opnieuw leren verhouden tot hybride werken. Wat betekent dat voor leidinggeven, samenwerken, innoveren, de inhoud van het werk en de werk-privébalans? En wat voor invloed heeft de onstuimige opmars van nieuwe technologieën als AI daarop? Nemen de robots het van ons over of blijven wij zelf aan het stuur zitten? En dan de hamvraag: is hybride werken vooral een bedreiging of juist een kans? Op zijn bekende holistische en lichtvoetige wijze gaat Adjiedj Bakas in op deze vragen en schetst hij een actueel beeld van iets waar zelfs de loodgieter niet meer omheen kan: hybride werken. ‘Een verrijking voor iedere boekenkast’, noemt voormalig premier Jan Peter Balkenende het boek in zijn voorwoord.

Highlights uit de lezing:

• We maken nu de overgang mee naar een hybride of portable leefstijl. Vrijwel alles in ons leven wordt hybride. Bij deze blended lifestyle past het hybride werken bij uitstek.
• Werkgevers gaan werknemers straks verplichten om vaker naar kantoor te komen omdat teams die fysiek bij elkaar samenwerken productiever zijn en omdat luilakjes er thuis de kantjes van af lopen. Volledig thuiswerken lijkt louter iets voor ZZP-ers te worden. Al zullen ook zij op pad moeten blijven gaan om nieuwe opdrachten te acquireren.
• Werknemers in de spits van het leven (30ers, 40-ers) werken graag thuis, als ze dat kunnen combineren met (mantel)zorgtaken voor kinderen en bejaarde (groot)ouders en andere zieke familieleden en vrienden. Dit leidt tot deprofessionalisering van de zorg, een groei in meergeneratiewonen en op termijn een goedkopere zorgsector.
• Mensen die hybride werken leven in communities van vramilie (=zelfgekozen familie van vrienden en geselecteerde bloedverwanten) en vrollega’s (=collega’s waarmee ze vriendschappelijk omgaan). Door hybride te werken kunnen ze ook bij elkaar thuis samenkomen om informeel te sparren en te vergaderen. De portable vergaderplek is dus in opkomst. Voor managers zijn vriendschappelijke banden tussen medewerkers overigens wel een pijnpuntje als mensen ergens op aangesproken moeten worden.
• Jongeren werken graag op een kantoor dat ingericht is als ontmoetingsplek, een soort werk- café. Dit, omdat ze zichzelf willen uitlaten, omdat ze te klein behuisd zijn om lekker comfortabel thuis te werken, omdat de coronajaren ze eenzaam hebben gemaakt, omdat ze willen flirten en socializen met andere mensen.
• Tijdens de twee coronajaren is de digitale werkplek, volgens McKinsey, vijf keer zo snel verder ontwikkeld als daarvoor het geval was.
• Je kunt jezelf van huis uit straks als hologram op kantoor beamen. Bij een bedrijf als Deloitte gebeurt dat al. Wijlen mijn man en ik staan als hologrammen in de hal van het Almeerse stadhuis en spreken van daar uit de Almeerse inboorlingen toe. Zo’n levensgrote hologramkast is al voor 2.000 euro te koop. Werkgevers, wat let jullie nog?
• De opkomst van artificiële intelligentie en natuurlijk ook de robotisering zorgt voor het einde van 1 miljoen zombiebanen. Die werknemers worden omgeschoold voor betekenisvol werk: AI for Good!
• Meer mensen gaan een vaste baan (re)combineren met zzp-werk en het slashen van banen wordt normaal.
• Werkende Nederlanders hebben steeds vaker psychische klachten waardoor ze verzuimen op het werk, meldt het Trimbos Instituut. 1:3 Nederlanders noemt zich eenzaam, de helft van de patiënten van fysiotherapeuten komt er voor een massage omdat niemand ze meer aanraakt. De helft van de Amerikanen heeft geen enkele vriend. Ook in Nederland stijgt het aantal mensen zonder vrienden. In de afgelopen 12 maanden had ongeveer een op de vier volwassenen (26%) één of meerdere psychische aandoeningen. Dit komt overeen met bijna 3,3 miljoen volwassen Nederlanders van 18-75 jaar. Angststoornissen komen het vaakst voor, namelijk bij 15% van de volwassenen. Van alle specifieke psychische aandoeningen komen depressies s het vaakst voor (9%).400.000 mensen hebben PTSS waarvan 90.000 daarvoor onder behandeling zijn. Militairen, politieagenten, treinmachinisten en beveilingspersoneel loopt PTSS het vaakst op het werk op. Doordat zoveel mensen om deze reden verzuimen, wordt de komende jaren van alles uit de kast getrokken om PTSS en depressies te genezen. Australië experimenteert al  met paddo’s, truffels en MDMA om geestesziekten van werkenden aan te pakken.  De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) noemde dergelijke behandelingen onlangs al “doorbraaktherapie” na succesvolle medische onderzoeken. Internationale onderzoeken tonen steeds vaker aan dat paddo-therapie effectief is bij de behandeling van depressie, angst en verslaving, terwijl MDMA (methyl enedioxy methamphetamine) effectief zou zijn bij de behandeling van posttraumatische stressstoornispatiënten. Die kunnen daardoor weer aan het werk. Re-integratie van deze mensen op de arbeidsmarkt via hybride werken lijkt ook goed aan te slaan.
• Maar de Jellinekkliniek meldt dat 2 miljoen Nederlanders verslaafd zijn aan drugs. De Amsterdamse Zuidas wordt daarom ook wel de Snuifas genoemd. De komende jaren zal meer onderzoek komen naar de relatie tussen druggebruik en werk. Hybride werkers vinden het wat onhandig om de drugskoerier thuis de coke te laten bezorgen, terwijl de buren van achter de gordijnen koekeloeren. Voor hen is dat een reden om vaker naar kantoor te gaan. Daar vallen de drugscootertjes minder op.
• Senioren melden zich massaal weer op de arbeidsmarkt. We gaan volgens de WRR (=Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) toe naar het einde van pensioen.
• De levensverwachting wordt korter. Mensen gaan de laatste 5 ziekelijke levensjaren ontlopen, o.a. door de opkomst van doe-het-zelf-euthanasie naar Zwitsers model. Werken tot je dood wordt normaal. Zorgsparen voor de laatste zware 5 levensjaren hoeft niet meer. Dus gedurende je werkende leven ga je meer aan Leisure besteden. Een dag per week werken voor pensioen, wat nu de norm is, gaan velen niet meer doen. We gaan toe naar een portable pensioen dat ook in te zetten is voor een sabbatical of  een omscholingstraject
• We krijgen ook virtuele collega’s, zelfs de chirurg kan van huis uit online opereren, vertaalsoftware maakt het werken in meertalige teams makkelijker.
• Ambachtswerk en restauratiewerk groeit en bloeit en kantoorwerkers gaan hun werk vaker combineren met ambachts- of restauratiewerk of vrijwilligerswerk.
• Generatie Z ruilt, volgens de CIA in alle Westerse landen liberalisme en kapitalisme in voor socialisme en communisme. Er komen dus linksige tijden aan waarin een deel van de jeugd de beroeps- en werkgeverskeuze zal laten beïnvloeden door politieke opvattingen. Werkgevers moeten daar rekening mee houden.  GenZ-ers moeten evenwel natuurlijk ook hun  rekeningen betalen. Ze kunnen een baan bij een door hun verfoeid kapitalistisch bedrijf deels maskeren voor hun vrienden door in stilte thuis of hybride te werken en dat werk te slashen bij werk bij een meer linksige werkgever, of zzp-erschap voor NGO’s.
• De aanhoudende inflatie gaat leiden tot ontsparen, een ruil- en deeleconomie en een portable leefstijl. Een Nederlandse accountant kan zijn Nederlandse klanten bedienen vanuit een low cost huisje aan een Thais strand, stukken goedkoper dan hier. De digitale nomaden vluchten voor inflatie en leidt tot wooncommunities. Ook kiezen meer  mensen voor wonen/werken vanuit het buitenland. Dat wordt ook een reden om loondienst (deels) te verruilen voor zzp-erschap.
• We gaan naar een 3-daagse werkweek. De extra vrije tijd gaat op aan zorgtaken, vriendschappen, liefde, vriendschappen, seks en vrijwilligerswerk. Het CBS meldt dat 50-plussers meer seks hebben dan twintigers.

Hybride werken zal ook invloed hebben op arbeidsvoorwaarden en wet- en regelgeving. We moeten de wet gaan aanpassen dus. Voer voor juristen.